مرکز بستری ترک اعتیاد حیات نو

بيماري اعتيادشما  تنها با سم زدائي بهبود نخواهد يافت .
چه چيز به بهبودي شما  دوام مي بخشد ؟شما بهبود نخواهيد يافت مگراینکه  سبك زندگي خود را تغيير داده باشيد.

سبك زندگي يعني چه؟

1. سبك هاي زندگي مجموعه اي از طرز تلقي ها ، ارزش ها، شيوه هاي رفتار، حالت ها و سليقه ها در هر چيزي از موسيقي گرفته تا هنر و تلويزيون و  زیبا سازی باغچه ( گل كاري ) و دكوراسيون و فرش كردن خانه…. را در بر ميگيرد.
2. سبك زندگي  فرد معتاد يعني تمام عوامل فردي واجتماعي كه به نوعي منجربه  آشنايي وي با  اعتياد و حفظ آن شده است.
3. سبك زندگي به عنوان مجموعه رفتارها است .
   به طور خلاصه فرد معتاد تا كنون به سبكي زيسته است كه اعتياد را در او شكل داده  همچنين موجب دوام آن شده است .در چنين شرايطي است كه تنها تغيير سبك زندگي  عدم مصرف مواد را آسانتر مي كند.

بايد بدانيد اگر شما مواد را ترك كرده ايد ولي سبك زندگي خود را تغيير نداده ا يد به زودي تمام فاكتور هاي كه اعتياد را در شما شكل داده بود مجددا شمارا به چنگ خواهد آورد.

شما مجبور نيستيد كه تمام زندگي خود را تغييردهيد .تنها لازم است كه به تغيير در 4موقعيت زير فكر كنيدو سپس تغييرات را عملي نماييد.

1. از افرادي كه به طور مستقيم وغير مستقيم شما را تشويق به مصرف مواد مي كنند(دوستان مصرف)اجتناب كنيد. 
2. از مكانهايي كه در آنها مصرف داشته ايد ويا از آنها مواد تهيه مي كرديد اجتناب كنيد.
3. از تمامي اشيا كه مصرف را به خاطر شما مي آورند اجتناب كنيد.
4. در زمانهایی که بیشترین وسوسه را در آن احساس می کنید (اوقات پایانی روز) خود را مشغول نگهدارید .
5. از شرايط پر خطر دوري كنيد.گرسنگي - خشم - تنهايي – خستگي ایناحساسات موقعیتهای پر خطری هستند که اغلب در پایان روز کاری به شدت  احساس می شوند.
   
   شما نمی توانید از تمام موقعیت های پر خطر اجتناب کنید اما اگر شما نسبت به خطرات آن موقعیتها مطلع باشیدکنترل فکر مصرف برای شما راحتتر خواهد شد.

 چگونه می توان از موقعیت هاي پر خطر اجتناب کرد؟

• به سلامت جسمانی خود اهمیت دهید.
• به تغذیه خود اهمیت دهید.
• به گروههای NA ملحق شوید تا  احساس تنهایی شما كمتر شود.
• تکنیک RELAXATION رابیاموزید .این تکنیک در کنترل خشم به شما کمک خواهد کرد.
• وضعیت خواب خود را بهبود دهید تا  احساس خستگی  شما كمتر شود.
  
  

مواد توهم زا

به گروهي از مواد اطلاق ميشود که مهمترين اثر آنها ايجاد تغييرات اساسي در حالات رواني رفتاري مشخص بويژه ايجاد توهم و اوهام بصري و اختلالات حواسي است . بيش از 100 ماده توهم زاي مختلف با ساختارهاي متفاوت مولکولي شناخته شده است .

مشهورترين مواد اين گروه شامل :

الف : ارگوت ergot و ترکيبات مربوط به آن ( مانند اسيد دي اتيل آميد لايزرجيک يا LSD  و همچنين دانه هاي نيلوفر morning glory speed )

ب : فنيل آلکيل آمينها مانند مسکالين (STP) و 2و 5 دي متوکسي – 4 متيل آمفتامين و MDMA (يا  3و 4 متيلن ديوکسي متامفتامين )که وجد يا extasy  ناميده ميشود ( نامهاي ديگر آن در پايان ذکر خواهد شد ) .

ج : ايندول آلکالوئيدها : مانند سايلو سايبين(psilosybin)و DMT يا دي متيل تريپتامين

اين گروه شامل فن سيکليدين (pcp) و حشيش (THC) نميشود هرچند اين مواد ميتوانند اثرات
توهم زا ايجاد نمايند ولي جداگانه مورد بحث قرار ميگيرند زيرا از نظر ساير تاثيرات رواني و رفتاري تفاوتهاي چشمگيري دارند .

مصرف مواد توهم زا حتي درکساني که نشانه هاي وابستگي کامل را دارند , اغلب به چند بار در هفته محدود ميشود .به دليل نيمه عمر طولاني و مدت اثر گسترده اکثر اين مواد , اشخاصي که به اين مواد وابستگي دارند , اغلب ساعتها يا روزهاي متمادي صرف مصرف و رهايي از عوارض آن ميکنند . البته مدت اثر بعضي از اين مواد مثل DMT کوتاه است.

با وجود آگاهي از عوارض نامطلوب مواد توهم زا ( مانند اختلال در حافظه در جريان مصرف و تجربه وحشتناک يا Badtrip که به صورت واکنشهاي وحشت زدگي يا واکنشهاي تاخيري است). ممکن است مصرف آن ادامه يابد . در تجربه وحشتناک يا Bad trip بيمار احساس ميکند که گوئي تجربه توهم زايي اش هرگز به پايان نخواهد رسيد .

بعضي از مصرف کنندگان MDMA  ( اکستازي) که يک داروي فعال کننده با اثرات توهم زاست, گزارش داده اند که روز بعد از مصرف آن دچار خماري شده اند که مشخصه آن بيخوابي , خستگي , خواب آلودگي , درد ماهيچه هاي آرواره بعلت به هم فشردن دندانها , از دست دادن تعادل و سردرد است . مصرف کنندگان مواد توهم زا رفتارهاي خطرناکي از خود بروز ميدهند که بدليل فقدان بينش و اختلال در قضاوت است مانند پريدن از پنجره ساختمان تحت تاثير اين باور که ميتوان پرواز کرد يا خارج شدن از اتومبيل در حال حرکت با اين باور که اتومبيل متوقف است .

در مصرف اين مواد حالتي به نام synesthesia يا جابه جايي حسي رخ ميدهد به اين معني که مصرف کننده صداهارا ميبيند يا رنگها را ميشنود و . . . بعد از مصرف اين مواد علائم زير ايجاد ميشود:
اتساع مردمکها , تپش قلب , تعريق , افزايش ضربان قلب ,رعشه , تيره شدن ديد و ناهماهنگي حرکتي. لازم به ذکر است که اين نشانه ها نبايد ناشي از يک بيماري جسماني بوده و نبايد بايک اختلال رواني ديگر توجيه بهتري داشته باشد .

توهمات معمول از نوع بينايي بوده , اغلب شامل شکلها ياتصاوير هندسي و گاهي اشخاص يا اشياء است گاهي مصرف کنندگان رنگ ها را بصورت تجزيه شده و اصطلاحا بصورت رنگين کمان ميبينند. البته شخص مصرف کننده ميداند که اين توهمات ناشي از مصرف مواد است .

گاهي اوقات تجربه توهم در پي قطع مصرف مواد توهم زا در بيماران تکرار ميشود و در اين حالت مصرف کننده دچار يک اختلال ادراکي پايدار ناشي از مواد توهم زا يا به زبان ساده تر دچار يک بيماري رواني نسبتا شديد بصورت پايدار به طول چند هفته و يا بيشتر شده که حتي با قطع مصرف و ترک ماده توهم زا توهمات ادامه پيدا ميکنند .بعضي از اوقات اين حالات با مصرف الکل يا ساير مواد مخدر و يا اضطراب و فشار بيش از حد مجددا ايجاد ميشود که به آن فلش بک مي گويند . اين توهمات شامل : توهمات هندسي , جرقه هاي رنگي  رنگ هاي تشديد شده , گسترش تصاوير اشياء متحرک , ردهاي تصويري, هاله اطراف اشياء , درشت بيني يا ريز بيني هستند . اشخاصي که مواد توهم زا مصرف ميکنند ممکن است پر حرف و پراکنده گو باشند و تغييرات سريعي در خلق يا حالات رواني ظاهر سازند.

 امکان دارد ترس و نگراني تشديد شود و با وحشت از ديوانه شدن يا مرگ تواّم باشد . بسياري ازمواد توهم زا مثل اکستازي داراي اثرات محرک هم هستند مانند تپش قلب, پرفشاري خفيف خون , افزايش دماي بدن و اتساع مردمک چشم و ممکن است با علائم مصرف محرکها اشتباه شود . اختلالات ادراکي و اختلال در قضاوت در مصرف کنندگان اين مواد ممکن است صدمات يا مرگ و ميرهاي ناشي از تصادفات با اتومبيل , نزاع و کتک کاري يا اقدام به پرش (fly ) از مکانهاي مرتفع را موجب شوند . در اينجا به ذکر نام تعدادي از مشهور ترين مواد توهم زا و اسامي خياباني و توضيحي هرچند مختصر در مورد اثرات آنها مي پردازيم :

1. LSD (lysergic acid diethylamide) ال . اس . دي
ال.اس.دي که در سال 1943 توسط آلبرت هوفمن کشف شد , قوي ترين ماده توهم زائي است که تاکنون شناخته شده است . LSD از قارچي که بر روي چاودار يا ساير غلات رشد ميکند به دست 
مي آيد, ولي به طور مصنوعي هم ساخته ميشود . بيشتر بصورت قرص وکپسول و مايع درآزمايشگاه هاي  غير قانوني براي پخش در خيابانها توليد ميگردد و گاهي به صورت يک ورقه ژلاتين يا يک قطعه کاغذ خشک کن که هر مربع آن (  ) يک دوز است عرضه ميشود . حداکثر مصرف آن در اواخر دهه 60 و اوائل دهه 1970 در اوج هيپي گري بوده است . معمولا تاثيرات آن 30 تا 60 دقيقه بعد از مصرف ظاهر ميشود و 6 تا 12 ساعت به طول مي انجامد . 4 ساعت اول که بيشترين تاثير LSD  وجود دارد يک Trip ناميده ميشود . گاهي اوقات LSD را جهت فروش غير قانوني پشت تمبرهاي پستي قرار ميدهند . مهم ترين علامت فيزيکي مصرف LSD قهقهه هاي ناگهاني است . اين قهقهه ها ممکن است در برابر اتفاقاتي که معمولا خنده دار نيستند پيش بيايد و اغلب هم قابل کنترل نيستند . مصرف کنندگان دچار توهمات ديداري و شنيداري واضح ميشوند که از غير واقعي بودن آنها آگاهند . و همچنين دچار نقصان درک زمان , فواصل و وزن ( احساس معلق بودن يا تحت فشار بودن) و نيز کاهش درک فاصله بين اشياء محيط ميشوند . اين مسئله به برخي از افراد نوعي احساس يگانگي با محيط يا Uniqamystica  مي بخشد , در حالي که برخي ديگر را دچار وحشت ميکند . در آميختگي احساسات که قبلا ذکر شد مانند ديدن صداها و شنيدن رنگها شايع است .
زياده روي در مصرف آن باعث بروز سايکوز دراز مدت مانند اسکيزوفرني شده و گاهي باعث افسردگي مي شود .
نامهاي ديگر آن به شرح زير است :
Acid اسيد-آسمان آبي blue heaven – کاغذ خشک کن (Blotter)  , Trips - شيشه پنجره window pan) ),Tabs ,suger cubes (حبه هاي قند ), hits , microdots يا ريز نقطه ها , doses gelatin , Bartman , chips (چيپس).

2. psilocybin(سايلو سايبين ) : نوعي قارچ خشک شده که به صورت خوراکي يا جوشاندن يا مخلوط با ساير غذاها مصرف ميشود . نامهاي ديگر آن عبارتند از : کلاه آزادي ( Liberty caps)
Mexican mushrooms-magic-shroom -caps

3. DMT : کريستال يا روغن مخلوط آن را با ماري جوانا يا سيگار ميکشند و يا در آب حل کرده و تزريق مي کنند , البته به صورت دماغي هم مصرف ميشود . در بين مصرف کنندگان به Businessmans Lunch (نهار تاجر) و يا  Businesmans LSD (LSD تاجر) معروف است .  

4. مسکالين : از کاکتوس کوچک هويجي شکل بدست مي آيد . و در بيابانهاي مکزيک و ايالات شرقي آمريکا يافت ميشود . طريقه مصرف آن جويدن کاکتوس تازه يا خشک شده , جوشاندن و دم کردن در چاي يا مخلوط با ساير غذاها است . همچنين اين ماده به صورت کريستال تهيه شده و در داخل کپسول به مصرف کنندگان فروخته ميشود . نامهاي ديگر آن :mescal buttons-peyote-mesc است . اين ماده بيشتر توهمات بينايي ميدهد و خطر مسموميت با آن از LSD و ساير توهم زاها بيشتر است .

5. DOM يا (دي متوکسي متيل آمفتامين ياDimethoxy methyl amphetamine ) طريقه مصرف خوراکي به شکل پودر يا کريستال يا قرص يا کپسول عرضه ميشود . نام خياباني آن STP ميباشد
  (S=serenity T=tranquility P=peace )

6. اکستازي ( MDMA) :براي نخستين بار در طور سالهاي 1914-1912 توسط کمپاني دارو سازي merc آلمان با عنوان داروي کم کننده اشتها توليد و مورداستفاده قرار گرفت که به علت اثرات جانبي از رده مصرف خارج شد . از حدود سال 1965 بعضي از روانپزشکان از دوزهاي بسيار پائين آن در روان درماني براي شکستن دفاع رواني و کمک به بيان احساسات بيماران و ايجاد همدلي فردي از آن استفاده کردند . در دهه 1980 مصرف آن گسترش يافت و در سال 1985 توليد غير قانوني آن رواج پيدا کرد و مصرف آن ممنوع اعلام شد . تظاهرات مصرف اکستازي پس از 40 تا 20 دقيقه بروز و 5 تا 4 ساعت در يک حد حفظ ميشود و سپس به تدريج اثرات آن کاهش ميابد .
 مصرف آن حس ملايمي از سرخوشي , آرامش , احساس رضايت از وضع موجود , افزايش انرژي بدن , احساس اعتماد , احساس عشق و يکدلي , احساس گرمي و وابستگي به ديگران , برخي حالات معنوي , حس قدرت و . . . ايجاد ميکند .

عوارض و اثرات منفي آن عبارتند از : اختلالات بينائي ( تيره و تار شدن ) , حرکات غير طبيعي چشم , دندان قروچه , لرزيدن , افزايش ضربان قلب و فشار خون , افزايش دماي بدن , اضطراب و حمله هاي وحشت زدگي است و اثرات منفي شديد تر آن عبارتند از : اختلال خواب , کابوس شبانه , تغيير در ادراک زمان , بي پروائي تندخويي , بي قراري , اختلال در مکانيسم نعوظ و نرسيدن به اوج لذت جنسي , عدم تمرکز و فراموشي کاري , افسردگي و افت شديدخلق , بدبيني , کاهش گرايش به کارهاي فکري وجسمي ,تسريع در بروز آلزايمر .

 استفاده مکرر ميتواند سبب تخريب زندگي ( مشکلات شغلي , تحصيلي , قانوني وغيره ) شود.  مصرف طولاني اکستازي ممکن است باعث تغييرات شيميايي در مغز و در نتيجه بيماريهاي خلقي و به هم خوردن نظم خواب و بروز علائم سايکوز شود .

افزايش درجه حرارت بدن مهم ترين اثر زيان بار مصرف اکستازي است که به سندرم سرتونين مرتبط است. اين سندرم با تغييرات ناگهاني دماي بدن و با بي ثباتي سيستم خود کنترل داخلي بدن همراه است و باعث ولع نوشيدن آب در فرد ميگردد.

آشفتگي رواني , هذيان , بدبيني , سردرد , بي اشتهايي , افسردگي , بي خوابي و حرکات غير طبيعي چشم ( نيستاگموس ) از جمله مواردي است که ميتواند براي چندين هفته بعد از مصرف ادامه پيدا کند . پژوهش ها نشان گر آنست که اکستازي بر روي بخشي از مغز که مربوط به تفکر انتقادي و حافظه است اثر تخريبي دارد . طريقه مصرف اکستازي عموما خوراکي است و به شکل پودر , کريستال , قرص و کپسول عرضه ميشود که معمولا در دوزهاي mg 100-75 ميباشد . نامهاي خياباني آن: EX , اکس , اکستازي , قرص عشق , Lovedrag ,E ,Doves ,XTC ,Adams و قرص شادي و . . . ميباشد . در توليد اين ماده مخدر از methylene dioxy phenyl isopropylam  يا MDA هم استفاده ميشود .
7.  Amanita muscaria : اين قارچ معمولا در جنگلها رشدميکند و در اغلب نقاط جهان يافت ميشود . اين قارچ معمولا قارچ پرواز يا پرواز جادويي ناميد ه ميشود که به دليل توانائيش در ايجاد حس پرواز آرام (به مدت چند ساعت ) در فرد است ( بدون اينکه باعث مرگ شود )اين قارچ چتري بوده و رنگ آن از کرم تا صورتي متمايل به نارنجي است . عنصر فعال اين قارچ ibotinic acid  ميباشد . 

 10تا 1 قارچ خشک شده که مصرف شود , اثرات مطلوب را براي مصرف کننده ايجاد خواهدکرد. در دوزهاي پايين تر حرکت کردن و لرزيدن دست و پاها و نوعي احساس سرخوشي را متعاقب توهم هاي رنگي به وجود مي آورد و در دوزهاي بالاتر باعث بيش فعالي وگاهي خشونت ميشود مصرف کنندگان سرانجام به خوابي عميق و طولاني همراه با فلج نسبي فرو ميروند.

گروه فن سيکليدينها (phencyclidines)

 از اين گروه ميتوان به فن سيکليدين پيپريدين منوهيدوکلرايد يا PCP و کتامين اشاره کرد . PCP در اواخر دهه 1950 به عنوان نمونه اي جديد ازبي هوش کننده ها ساخته شد .  از اواسط دهه 1960 در آمريکا به عنوان ماده اي که تحت سوء مصرف قرار ميگرفت در خيابانها به فروش ميرسيد . اثرات مطلوب از کاهش درک درد به وسيله نوعي گسستگي يا حالتي شبيه خلسه , نامنظم شدن ضربان قلب , فشار خون يا تنفس ايجاد ميکند. اين دارو اثرات روانگردان غير قابل پيش بيني ديگري هم بر روي افراد دارد که آنرا به عنوان يک داروي بيهوشي براي انسان نامناسب ميسازد . اگر چه هنوز بر روي حيوانات استفاده ميشود .

PCP به آساني ساخته ميشود و ميتواند به شکل قرص يا کپسول توليد شود ولي اغلب به صورت کريستالهاي نمکي شکل وجود دارد که با توتون , سيگار يا گراس يا . . . مخلوط شده و تدخين مي گردد . همچنين آن را انفيه کرده استنشاق ميکنند . اين ماده از هر غشاي مرطوبي ( مثل واژن , رکتوم , چشم ) قابل جذب است . همچنين بعضي از مصرف کنندگان آنرا در آب حل کرده و تزريق ميکنند. PCT در دوزهاي پايين mg 10-5 , احساس آرامش , احساس مور مور شدن وکرختي ايجاد ميکند و اگر چه مانند LSD ايجاد توهم نميکند , اما تحريف هايي از تصوير بدن , احساس معلق بودن و شناور بودن و سرخوشي ايجاد ميکند که تا 6- 4 ساعت ادامه ميابد . گاهي متعاقب دوز حاد آن افسردگي ايجاد ميشد که تا 24 ساعت بعد ادامه ميابد . در دوزهاي بالاتر برخي افراد دچار نوعي حالت رواني ميشوند که شامل گيجي , بهت و سرگشتگي , مسخ شخصيت,حالت آزار رساننده(persecution) , افسردگي و اضطراب شديد است( که شايد چند روز طول بکشد) . افراد در اين حالت سايکوتيک حاد به سختي قابل کنترل هستند . لذا ممکن است در صورتيکه فرد به دلايل ديگر مستعد خشونت باشدتوسط PCP تغييرات رفتاري چون پرخاشگري , ضرب و جرح واقدامات نسنجيده از خودبروز دهد .تشخيص مصرف PCP توسط آزمايش خون و ادرار امکان پذير است نامهاي خياباني PCP متعدد است که به ذکر تعدادي از آنها بسنده ميکنيم :

گرد(dust) ,گرد فرشته (angle dust), آرامبخش اسبي يا فيلي(elephant or horse tranguilizer) , قرص دوستي و آرامش(peace pill),سوخت موشک(roket fuel), آرام بخش(tranq)
کتامين(ketamin) : اين دارو در ابتدا به عنوان داروي بيهوشي بچه ها ساخته شد و در حال حاضر دردامپزشکي کاربرد دارد . بعضي از مصرف کننده ها تجربيات معنوي با آن دارند . اين ماده به داروي کلوپ ها مشهور است چراکه در کلوپ هاي رقص وشبهاي طوفاني!! مصرف زيادي دارد . مصرف آن به صورت خوراکي ودماغي بوده و ازنامهاي ديگر آن ميتوان به : هروئين توهم زا , vitamik ,kheroin , specialk , ket , psychedelica اشاره کرد . اين ماده را در دوزهاي 375- 50 مصرف ميکنند

 

گروهي از مواد که داراي اثرات وجد آور و ايجاد فعاليت بيش از حد هستند در اين گروه موادي چون کوکائين , آمفتامين , دکسترو آمفتامين , متامفتامين ( speed , ice يا شيشه ) متيل فنيدات قرار دارند .

کوکائين : از گياه کوکا گرفته ميشود که عموما در آمريکاي لاتين کشت ميشود . اين ماده به  شکلهاي گوناگون عرضه و مصرف ميشود: برگهاي کوکا – خمير کوکا – کوکائين هيدوکلرايد – آلکالوئيدهاي کوکائين ( free base و کراک)
در ايران لغت کراک به ماده اي غير از کوکائين تلقي ميشود و آن نوعي هروئين به شکل سنگ ريزه است که حاصل از تخليص و تغليظ هروئين ميباشد ولي در ساير نقاط جهان لفظ crack به آلکالوئيد کوکائين اطلاق ميشود .
جويدن برگهاي کوکا يک عمل متداول است که به مردمان بومي آمريکاي مرکزي و جنوبي محدود ميشود . مصرف خمير کوکا يا عصاره خام گياه کوکا تقريبا به صورت انحصاري در کشورهاي توليد کننده کوکائين در آمريکاي مرکزي و جنوبي رواج دارد. اين ماده حاوي %85-40 سولفات کوکائين است و آن را بصورت تدخين مصرف مي کنند . در اصطلاح به آن Basooka يا Basulko ميگويند

پودر هيدرو کلرايد کوکائين : شايعترين شکل مصرف کوکائين است و به صورت خوراکي
 ( موضعي ) , انفيه يا دماغي و تزريق استفاده ميشود . نامهاي ديگر آن snort , TooT ,shott ,  mainline , کوک , کَندي وهپي مي ,مي باشد .
نوع خاصي از کوکائين که در ايالات متحده رواج گسترده اي دارد crack  است که نوعي الکالوئيد کوکائين است که از ترکيب کردن پودر نمک هيدرو کلرايدکوکائين با بي کربنات سديم به دست مي آيد و سپس آن را خشک ميکنند که به شکل تخته سنگهاي کوچک در مي آيد . اصولا کراک از ساير انواع کوکائين به اين دليل متفاوت است که به آساني تبخير شده و قابل استنشاق است و به همين جهت تاثير آن با بيشترين درجه سرعت آغاز ميشود. عباراتي چون Rick و Bong نيز به کار برده ميشود . قبل از ساخته شدن crack  کوکائين را بوسيله گرما دادن با اتر, آمونياک و يا يک حلال فرار از  بنيان  هيدرو کلرايد آن را  جدا کرده و  سپس کوکائين  آزاد شده را دود  ميکردند  به اين  روش
 Free Base , Base هم گفته ميشود . مصرف کوکائين معمولا با يک احساس نشئه يا اوج آغاز ميشود و شامل يک يا بيش از يکي از موارد زير است :
شنگولي همراه با نيرومندي بدني يا ذهني , معاشرتي شدن يا جمع گرائي , بيش فعالي , بيقراري, گوش به زنگي , حساسيت ميان فردي , پرحرفي , اضطراب , استرس , هوشياري , خود بزرگ پنداري , رفتارهاي کليشه اي و تکراري , اختلال در قضاوت و خشم آني و در موارد مسموميت مزمن يا وخيم, افت عاطفي يا هيجاني همراه با خستگي يا غمزدگي و کناره گيري اجتماعي .

 در کنار اين علائم : اتساع مردمک, تپش قلب يا کندکاري قلب , افزايش فشار خون يا کاهش آن , تعريق يا لرز , تهوع يا استفراغ ديده مي شود. شواهد حاکي از کاهش وزن , بيقراري , ضعف عضلاني , درد قفسه سينه , تشنج , گيجي و در نهايت اغماء است .

کاهش وزن و سوء تغذيه بعلت اختلال خوردن ناشي از عوارض کاهنده اشتهاي کوکائين رخ ميدهد  در مصرف زياد کوکائين ممکن است گفتار , بيربط شود و سردرد و زنگ گوش هم همراه شود. همچنين امکان دارد افکار پارانويايي , و توهمات شنوايي وتوهمات حسي شبيه راه رفتن حشرات در زير پوست ( حشرات کوکائيني  يا coke bugs )ايجاد شود (formication) .
حمله هاي وحشت زدگي , رفتارهاي شبيه به هراس اجتماعي و علائم اضطرابي شديد نيز غير معمول نيستند .

يافته هاي آزمايشگاهي

متابوليت هاي کوکائين به طور معمول پس از يک بار مصرف کوکائين از 1 تا 3 روز در ادرار باقي مي مانند و ممکن است در ادرار کساني که مقادير زياد و مکرر کوکائين مصرف کرده اند از 7 تا 12 روز دوام داشته باشد .
مصرف بي وقفه محرکها معمولا زماني متوقف مي شود که موجودي مواد يا پول مصرف کننده به پايان برسد و معمولا مصرف کننده به اراده خود قادر به متوقف کردن مصرف نيست .
اثر شنگولي کوکائين حداکثر 30 دقيقه طول ميکشد و به سرعت از بين ميرود . بدليل نوع اثر آن وابستگي رواني کوکائين از تمام موادي که سوء مصرف ميشوند بيشتر است بطوريکه طبق آمارها با يکبار مصرف 50% با دو بار مصرف 75 %  و با سه بار مصرف به احتمال 90% پديده اعتياد در مورد فرد رخ خواهد داد و فرد تا مدتهاي مديد گرفتار اين ماده خواهد بود و به دليل مدت اثر کوتاه مدت اين ماده در بدن فرد مجبور است در طول روز بارها آن را استفاده کند.

گروه آمفتامين :

شامل : آمفتامين , دکستروآمفتامين و متامفتامين (speed ,ice يا شيشه) و متيل فنيدات( که از نظر ساختمان مولکولي متفاوت است ولي در اين گروه طبقه بندي ميشود) . اين مواد غالبا بصورت خوراکي يا تزريق استفاده ميشود ولي آمفتامين را از راه بيني يا استنشاق هم استفاه مي کنند . يکي از انواع خالص متامفتامين را ice  يا شيشه ميگويند علت آن هم اين است که بلورهاي آن زير ذره بين شبيه يخ بنظر ميرسد و به دليل درجه خلوص بالا و نقطه تبخير نسبتا پائين ,آن را دود ميکنند تا اثرات محرک سريع و قوي ايجاد کند .(مانند مورد کوکائين crack). در بعضي از نقاط ice  معروف به کوکائين فقرا ترکيبي از کوکائين قليايي(crack) + متامفتامين است .
بسياري از اثرات آمفتامين ها و داروهاي شبيه آمفتامين ( مانند متيل فنيدات ) مشابه کوکائين است به جز آنکه بر خلاف کوکائين اثر بيحس کننده موضعي ندارند و بنابراين ممکن است براي ايجاد بيماريهاي جسماني خاصي مانند بي نظمي قلبي و تشنج ها خطر کمتري داشته باشند . بطور کلي دوام اثرات آمفتامين ها در بدن بيشتر از کوکائين است وطي روز کمتر توسط معتادان مصرف ميشود .
 افراط در مصرف محرکها را اصطلاحا speed run يا Binges مي گويند که در آن پس از يک دوره مصرف زياد و شديد ( speed run) , فروپاشي يا crashing رخ ميدهد که اين فروپاشي با احساسات شديد و ناخوشايند خستگي روحي و افسردگي مشخص ميشود و معمولا شخص به چند روز استراحت و خواب و تجديد قوا نياز دارد .

يافته هاي آزمايشگاهي

علائم آزمايشگاهي مربوط به اين گروه از مواد هم 1 تا 3 روز پس از مصرف ( حتي کمترين مصرف ) مثبت است .
مواد ترکيبي مورد مصرف در گروه محرکها :
- يک وعده آمفتامين و مواد مخدر در فقرا  (( poormans Speed Ball: هروئين + متامفتامين
- نارنجک , آناناس ( pine apple) – هروئين + متيل فنيدات
- ترقه پر سر و صدا( (whiz bang - speed ball – : boys and girlsهروئين + کوکائين
- Liquid lady : الکل + کوکائين
- C and M  : ماري جوانا + کوکائين
- Death hit : ( ضربه مرگ ) استر کنين (  strychnine) + کوکائين
- Space blaster , ghost buster  : فن سيکليدين + کوکائين

ناس : بوته اي است که در افغانستان و پاکستان مي رويد , برگهاي آن اگر تازه باشد مي جوند و يا خشک کرده آن را مثل حنا کوبيده در زير لثه قرار ميدهند . براي تاثير بهتر و بيشتر کمي خاک سيگار يا آب آهک به آن اضافه ميکنند . مصرف کنندگان ناس احساس گرمي و نشاط ميکنند ولي اثر آن از ساير مواد محرک به مراتب ضعيفتر است . کساني که ناس مصرف مي کنند وقتي تفاله آن را از دهان بيرون ميريزند حالت بسيار زننده و مشمئز کننده اي در بيننده ايجاد مي کنند

حشيش يا کانابيس cannabis   از گياهان بومي شناخته شده در آسياي مرکزي و چين از 4000 سال پيش است که به صورت وحشي يا کشت در همه جهان قابل رويش است و بوته آن شبيه گزنه است . اين گياه در ايران به نام شاهدانه معروف است . اين گياه در ابتدا براي ساختن طناب و الياف پارچه استفاده ميشده و احتمالا هنديها نخستين قومي بودند که بيش از دو هزار سال قبل به خاصيت سکر آور بعضي از فراورده هاي آن پي بردند و ترکيبات مختلفي از گياه شاهدانه را فراهم آوردند , از جمله اين که اين گياه را در تپه ماهورهاي هند کشت داده , از صمغ آن در بعضي مراسم و اعياد مذهبي براي ايجاد تهيج استفاده مي کردند و همچنين حشيش را براي قربانيان خدايان به کار مي بردند . ارسطو و جالينوس نيز شاهدانه را به عنوان دارو و زياده روي در استعمال آن را باعث مستي ميدانستند .

نخستين بار ايرانيان در کتاب زند اوستا اشاراتي به سکر حاصل از برگ شاهدانه نموده اند ودر ادبيات ايران و اعراب نيز از بوته شاهدانه نام برده شده است . در آغاز قرن هفتم و پيشروي مسلمانان به طرف غرب , اين گياه و اثر نشئه آور آن به آفريقائيان و ساير کشورهاي مديترانه معرفي شد . کشت اين گياه از منطقه مديترانه به سمت شمال و به طرف اروپا گسترش يافت ولي استفاده از آن تنها به عنوان يک سکر آور مطرح نبوده , بلکه در صنعت نساجي نيز به کار برده ميشد و از دانه هاي آن به عنوان مقاصد داروئي نيز استفاده ميشد. درآمريکا  از سال 1910 احتمالا به وسيله کارگران مهاجر مکزيکي از زماني که اثر آن به عنوان يک ماده مسکر شناخته شد به صورت گسترده اي مورد استفاده قرار گرفته است . مصرف حشيش در دهه 1960 بطور گسترده اي اشاعه يافت وتا به امروز دارد.

اگر برگها , جوانه ها و ساقه هاي فوقاني گياه شاهدانه را قطع کرده و خشک کنند و به صورت سيگار بپيچند محصول به دست آمده ماري جوانا marijuana  يا بنگ ناميده ميشود . چون اين توتون سبز رنگ و خيلي زبر است براي پيچيدن آن از چند دور کاغذ سفيد يا قهوه اي بنام ريفر استفاده ميکنند . در صورتيکه از برگها و ساقه هاي فوقاني يا گلدار وبه ميوه نشسته و جوانه ها ي گياه بالغ صمغ تهيه شود و به آن چرس ميگويند و از انواع ديگر مرغوب تر است .

گراس (grass ) : در زبان انگليسي به معناي علف است , برگهاي بوته گياه را جمع آوري کرده مانند سيگار مصرف مي کنند يا مثل چاي دم کرده و مي خورند . در ايران نيز به نام علف معروف است.
در صورتيکه از برگها و ساقه هاي بوته صمغ تهيه شود نسبت به چرس کيفيت پائين تري دارد و عموما به آن حشيش مي گويند . از اسامي ديگر حشيش مي توان به joint   , stick , سيگاري , پنير و مري جين اشاره نمود .
ناگفته نماند که اين ماده که در آمريکاي شمالي به ماري جوانا معروف است , در انگليس به grass يا oten grass در فرانسه به اِدب , در هندوستان بنگه و گنجا , در خاور نزديک و خاور ميانه حشيش , در آفريقاي جنوبي دگا , در سوريه و لبنان به حشيشه الکيف , در ترکيه به اِسريا اِسرا , در آفريقاي مرکزي کامبا و در ساير کشورها به اسامي مختلفي چون ويد , پات ,شانگ  چاراز , مکونا و . . . شهرت دارد .

گنجا : نوع ديگري از مشتقات برگ شاهدانه است که داراي توهم زائي کمتري است و در هندوستان مورد استفاده قرار مي گيرد و از ترکيب صمغ و گلهاي سرشاخه و برگهاي شاهدانه بدست مي آيد
به عبارتي ديگر گانجا يا گنجا در زبان سانسکريت به معناي سبکي روح است . لازم به ذکر است که اين ماده از گلهاي خشک شده فوقاني در گياه مونث و کود داده نشده شاهدانه تهيه مي گردد.
 سينسميليا (sinsemilia ): در سالهاي اخير نوع بسيار قوي ماري جوانا توليد شده است که قسمت اعظم آن از گلهاي انتخاب شده گياه ماده (مونث) شاهدانه بوده و غلظت ماده موثر آن بسيار بالاست . اين نوع در آسيا  همچنين در آمريکا  در هاوائي و کاليفرنيا توليد شده است .

روغن حشيش : ماه خالص شده از حشيش است که به وسيله يک حلال,  THc (تترا هيدرو کانابيول ياماده موثره حشيش) جدا شده وتقطير و تغليظ مي گردد . رنگ اين ماده سياه يا قرمز است که به وسيله پيپ  مخصوص و يا مخلوط  با تنباکوي  سيگار  تدخين  مي گردد .  غلظت  THc آن
   %60 – 15  مي باشد  .  اين در حاليست که غلظت  حشيش  معمولي  % 8-2   و سينسميليا  حدود
% 14 مي باشد .

چلم يا چليم : نوعي روش مصرف محسوب مي شود که در آن صمغ گياه را به مقدار زياد در داخل بطري يا درون ميوه از قبل خالي شده دود  ميکنند.
اين ماده مخدر بصورت حشيش تخته اي, حشيش لواشکي , گراس يا علف فروخته مي شود .
دوغ وحدت : معتادان حشيش را در آب يا شير ريخته و به نام بنگ آب و يا دوغ وحدت مصرف مي کنند . علت اين نامگذاري اين است که آن را بصورت دسته جمعي مصرف ميکنند . البته هميشه يکنفر آن را مصرف نميکند تا از بروز رفتارهاي ناهنجار احتمالي مصرف کنندگان جلوگيري کند .

غبار حشش : نوعي بسيار قوي از حشيش که در آن از گرده گلهاي گياه شاهدانه استفاده ميشود اين ماده فاقد رزين بوده به همين دليل درصد خلوص آن بسيار بالاست .

علائم مصرف حاد کانابيس ( حشيش ) : طيف وسيعي از اثرات شناختي , احساسي , فيزيولوژيک و رفتاري را که به مقدار ارتباط دارند , ايجاد مي کنند . موقعيت وحالت مصرف کننده, تجربه قبلي مصرف کننده و انتظارات و نگرش او در ايجاد علائم موثر است . در واقع اگر مصرف کننده انتظار شادي و خنده داشته باشد اين احساس بعداز مصرف تشديد ميشود که مصرف کنندگان به اين حالت (trip گرفتن ) مي گويند . اين ماده براي اکثر مصرف کنندگان يک سرخوشي خفيف يا آسودگي ايجاد مي کند . معمولا حشيش احساس ساير تجربه ها مانند گوش کردن به موسيقي , مزه غذا يا لذ ت از فعاليت جنسي را افزايش ميدهد . درک زمان از بين ميرود و معمولا گذشت زمان طولاني تر احساس مي شود در موقعيت هاي اجتماعي پرحرفي و خنده بيشتر است . به طور معمول  مصرف با يک احساس اوج (high ) يا نشئه آغاز ميشود و به دنبال آن نشانه هايي مانند شنگولي (euphoria) همراه با خنده هاي بيمورد و خودبزرگ پنداري , آرامش , خواب آلودگي , اختلال در حافظه کوتاه مدت , مشکل در اجراي فرايند هاي ذهني پيچيده و اختلال قضاوت , اختلال در عملکردهاي حرکتي و همانگونه که گفته شد احساس کند شدن زمان ظاهر ميشوند . گاهي اضطراب و ملال يا کناره گيري اجتماعي نيز ديده ميشود اختلال هراس نيز در بين مصرف کنندگان حشيش شايع است که در آن فرد دچار وحشت و هراس بسيار شديدي مي شود که مشابه احساس مرگ قريب الوقوع است . به اين حالت اصطلاحا Bad trip  نيز مي گويند و در بعضي از موارد عليرغم خروج مواد موثره حشيش از بدن اين حالت باقي مي ماند .

دو ساعت بعد از مصرف حشيش دو يا بيش از دوعلامت زير وجود دارد :
1. پر خون ملتحمه يا قرمزي چشم
2. افزايش اشتها
3. خشکي دهان
4. تپش قلب
اگر حشيش را دود کنند آثار مسموميت طي چند دقيقه ظاهر مي شود ولي اگر بلعيده شود چند ساعت طول مي کشد تا آثار مصرف بروز کند . عوارض مصرف معمولا 3 تا 4 ساعت دوام مي يابد و اگر شيوه مصرف آن خوراکي باشد اثرات آن تا اندازه اي طولانيتر مي شود . تاثيرات حشيش ممکن است گاهي اوقات از 12 تا 24 ساعت دوام يافته و يا دوباره ظاهرشوند زيرا مواد روان گردان آن از درون بافتهاي چربي يا ازگردش خون روده اي -کبدي به آرامي آزاد ميشوند . مصرف بيش از حد حشيش ميتواند باعث افزايش اضطراب , هراس و بد بيني شود . افزايش ضربان قلب ميتواند باعث افزايش هراس و وحشت مصرف کننده شود . نوسانات فشار خون و سبکي سر وغش کردن در هنگام ايستادن ممکن است ديده شود . مصرف حشيش حافظه کوتاه مدت وتوجه فردرا مختل مي کند و بنابراين افکار و گفتار منقطع مي شوند و فردجريان افکار و حرفهاي خود را فراموش ميکند .

در صورت مصرف مزمن و منظم حشيش بعد از گذشت 12 ساعت از آخرين مقدار مصرف در مواردي رفتار غير دوستانه و حتي رفتار پرخاشگرانه گزارش شده است . شواهدي موجود است که در صورت مصرف مقاديري همانند ده ميلي گرم روزانه براي ده روز ميتواند باعث ايجاد علائم ترک در صورت قطع مصرف شود. اين در حالي است که سيگارماري جوانا شايدبين 5 تا 150 ميلي گرمTHC ( تترا هيدرو کانابينول يا ماده موثر حشيش ) داشته باشد که در حين مصرف کمتر از % 30 آن جذب شده و واردجريان خون فردمصرف کننده شود .

در صورت مصرف بالا وطولاني حشيش وقطع مصرف آن تهوع, استفراغ شايع است و در بعضي موارد تعريق , اسهال , درد عضلاني , لرزش , تحريک پذيري و اضطراب بوجود مي آيد . کشيدن حشيش در حاملگي ميتواند باعث کوتاه شدن مدت حاملگي و تولد نوزاد باوزن کم شود . در پژوهش هاي انجام شده روي مادران مصرف کننده حشيش در طي حاملگي , افزايش خطر در ابتلا به شکل نادري از سرطان کودکان گزارش شده است . شواهدي وجود دارد که حشيش گاهي باعث بروز سايکوز و بيماري هاي رواني در مصرف کننده ميشود . از ديگر عوارض مصرف طولاني مدت حشيش ميتوان به مواد زير اشاره کرد : حملات هراس , فراموشي دوره اي , زوال شخصيت , اغتشاش شعور , اختلالات قاعدگي در خانمها , اختلال در تعداد و فعاليت اسپرمها و عقيمي در مردان ودر موارد نادربه دنبال مصرف طولاني مقادير بالا تشنج نيز ديده شده است . علاوه بر اين , به دو اختلال ديگر ناشي از مصرف حشيش به نام هاي سندرم بي انگيزگي و flash back بطور اختصار در ذيل مي پردازيم .

Flash back  ممکن است ناهنجاري هاي ادراکي ماندگاري بعد از مصرف حشيش بوجودآيد که در آن عليرغم پايان نشئگي ( علائم حاد و مصرف ) توهمات حسي در مصرف کننده بطور مکرر ايجاد مي شودکه بسيار ناراحت کننده است .
Amotivational syndrome  يا سندرم بي انگيزگي : مشکل ديگري که در مصرف طولاني و با دوز بالا در مصرف کنندگان ايجاد مي شود سندرم بي انگيزگي است که بيمار فاقد انرژي براي رسيدن به خواسته هاي خويش مي باشد و با افت تحصيلي يا شغلي يا افت احساسات و انرژي و افزايش وزن و تنبلي و سستي مشخص مي شود .

يافته هاي آزمايشگاهي :
معمولا ترکيبات خانواده حشيش رابا آزمايش ادرار مي توان مشخص کرد . از آنجا که اين مواد در چربي حل ميشوند, در مايعات بدن به مدت طولاني باقي مانده و به کندي دفع مي شود . آزمايش براي فردي که بصورت اتفاقي حشيش  مصرف ميکند از 7 تا 10 روز مثبت است وبراي فردي که مدام مصرف داشته باشد 2 تا 4 هفته مثبت ميباشد.

نالوکسان یک داروبا خواص آنتاگونیست گیرنده مرفین است یعنی مانع تاثیر مرفین در بدن می شود.مرفین از طریق گیرنده های مرفین در بدن تاثیر خود را می گذارد.به دنبال تحریک گیرنده مرفین فرد احساس سرخوشی(نشئگی).کاهش اضطراب .خواب آلودگی می کند.در روش سمزدایی بعد اتمام سمزدایی به فرد این دارو داده می شود. توصیه می شود که این دارو حداقل 6 ماه ادامه یابد. نالترکسون چگونه کار می کند؟ تصور کنید گیرنده مرفین مانند یک لیوان باشد ومرفین مانند یک توپ کوچک. حال اگر توپ داخل لیوان قرار گیرد گیرنده فعال می شود و فرد احساس نشئگی می کند.اکنون تصور کنید نالترکسون همانند آب باشد پس اگر لیوان را پر آب کنیم توپ از آن خارج می شود. بنابر این تعجبی ندارد که فرد مبتلا به علائم ترک مخدر شود.این حالت دقیقا زمانی اتفاق می افتد که فرد اول توپ(مواد مخدر)را انداخته باشد سپس آب(نالترکسون)را.یعنی اول لغزش کند بعد اقدام به خوردن نالترکسون کند. حالت دوم این است که اول لیوان را پر از آب نماییم(یعنی بعد از سمزدایی بلافاصله اقدام به مصرف نالترکسون کنیم تا با آن تمام گیرنده های مرفین را مسدود کنیم)سپس اگر اتفاقی هم توپی به طرف لیوان پرت شود داخل آن نمی رود تنها به این خاطر که قبلا با آب پر شده است .باز هم تعجبی ندارد که در حالت دوم فرد احساس نشئگی نمی کند پس لذت نمی برد پس رفتاری که لذت ندارد را تکرار نمی کند .در این حالت است که لغزش تبدیل به عود نمی شود

علامت مشخصه فردي که نشئه است : خارش بخصوص  در بازوان , صورت بويژه پيشاني و بيني , آلت تناسلي و سرخ شدن چشمها  . استفاده بيش از حد از ترياک موجب استفراغ ميشود که در بين معتادين به تگري زدن معروف است و فرد معتاد به محض استفراغ حالش بهبود ميابد . بر خلاف فرد حشيشي که با وجود استفراغ کردن تا چند روز حالش بد باقي مي ماند . بيماران معتقدندکه ترياک مزاج سرد دارد لذا براي  از بين رفتن آثار استفاده بيش از اندازه آن از موادي که طبع گرم دارند (مواد قندي ) استفاده ميشود . در مجموع معتادين با مواد غذايي که طبع سرد دارند مانند برنج و کله پاچه رابطه خوبي ندارند . معتادين معتقدند آب ليمو اثر ترياک را از بين ميبرد و به نشئگي خاتمه ميدهد .
مصرف کنندگان معتقدند شيره مزاج گرم دارد لذا براي بريدن آن (از بين رفتن آثار استفاده بيش از اندازه ) از موادي که طبع سرد دارند مانند هندوانه استفاده ميشود .

به گفته افراد وابسته به مواد افيوني يبوست ناشي از مصرف ترياک بسيار شديد است و لذا اکثرمعتادان به ملينها روي مي آورند و در سنين بالا دچارعارضه هموروئيد (بواسير) ميشوند .

افراد معتاد به علت ترس از لو رفتن به مسافرت نميروند به هيچ وجه حاضر نيستند در بيمارستان بستري شوند و پس از بستري شدن اجباري در بيمارستان , معتادين اصرار عجيبي در نشان دادن علائم بهبودي دارند . اين افراد با کسي در گير نميشوند چون اگر بازداشت شوند اعتيادشان لو ميرود . گذشته از آنچه گفته شد افراد معتاد کاملا ترسو هستند و حتي باصدائي کم از جا مي پرند . شنيده ميشود که بعضي از دانشجويان در شبهاي امتحان تا حتي 3 شب با مصرف ترياک بيدار ميمانند و درس ميخوانند اگر چه نشئگي باعث سرحالي و افزايش هوشياري فرد ميگردد اما عموما اين دانشجويان بعد از مدت کوتاهي مبتلا به اعتياد دائم ترياک ميشوندو ميزان مصرفشان بيشتر شده ومعمولا به آن درجه از سرحالي و هوشياري هم براي ادامه تحصيل دست نمي يابند ودر نهايت بعلت اعتياد  ترک تحصيل ميکنند . خودمعتادين معتقدند فرد ي که نشئه است فک ميزند يعني خيلي دوست دارد حرف بزند و دوست دارد ديگران به حرفهاي او توجه نمايند . فرد معتاد به ترياک پس از نشئه شدن ميتوانديک خاطره کوتاه را شاخ و برگ داده و ساعتها باآن جمعي را سرگرم کند افرادي که ترياک را به صورت تدخيني مصرف ميکنند اگر دوره هاي خماري و محروميت نديده باشند عموما قيافه اي مانند افراد عادي دارند . اين افراد معمولا موهاي پر پشتي دارند و اگر در رفتارشان دقت نمائيم هميشه در حدود ساعت خاصي يافتن آنها غير ممکن است!! البته افرادي که مدتها از وافور استفاده کرده اند , به علت فشار منفي لازم براي کشيدن دود وافور در حفره دهاني عموما گونه هاي فرو رفته دارند .ترياک بوي خاصي دارد که پس از چند بار استشمام خاطره آن در ذهن باقي ميماند و اين بو هر چه قوي تر باشد نشانگر مرغوبيت بيشتر ترياک مصرفي فرد معتاد است .اين ماده در بين عوام به ( تل ) مشهور است . مصرف کنندگان نامهاي ديگري چون تي تي و سياه  نيز برآن نهاده اندو به معتادان آن اصطلاحا تل باز مي گويند.  اين ماده عموما به صورت گرمي يا مثقالي فرخته ميشود . هرمثقال gr 6875/4 مي باشد که معتادان به آن هشت نخود هم ميگويند . بعضي از اوقات ترياک در بسته هاي 6,12,25 گرمي فروخته ميشود . معتاداني که مصرف بالائي دارند (وافوريها) عموما ترياک را به صورت لول تهيه ميکنند که معادل 20-16 گرم ميباشد. در قديم از واحد ديگري به نام سير استفاده ميشد که معادل 16 مثقال يا 75 گرم بود . 52- 50 لول معادل يک کيلو گرم ميباشد . گونه هاي استعمال ترياک بين معتادان به سيخ و سنگ , سيخ و سوزن ,قل قلي , وافور وخوردن ترياک يا حب کردن معروف است .

ذکر ابزارهايي که وجود آنها حاکي از مصرف مواد ميباشند خالي از فايده نيست و ميتواند ما را در شناسايي افراد مصرف کننده ياري کند :- وافور , قليان , چپق , پيپ, انبر کوچک.
- سيخ , ميله , چوب لباسي فلزي که بريده شده باشد , سنجاق باز شده و سوزنهايي که سر آن سياه شده باشد .
- قوطي کنسرو يا شيشه مربا که در آن سوراخ شده باشد و يا قوطي روغن يک ليتري که بالاي آن تنگ شده باشد .
- هويج ياسيب زميني که شبيه پيپ سوراخ شده باشد .
- سرنگهاي مستعمل , قطره چکان .
- زرورق پاکت سيگار که باز و پهن شده باشد , اسکناسهاي لوله شده .
- لوله هائي به طول حدود 20 سانتي متري از جنسهاي مختلف به ويژه کاغذ مقوا  چوب ني , لوله هاي حصيري ولوله خالي خودکار .
- قاشق غذاخوري و چاي خوري سياه شده .
- تکه هاي پلاستيک و کاغذدر اندازه هاي حدود 15*15 سانتي متر.
- تکه هاي پلاستيک در اندازه حدود 1×1 سانتي متر( باقي مانده از بسته بندي هروئين يا کراک و . . .)  .
- تکه هاي دستمال کاغذي , پنبه , اسفنج , فيلترسيگار که گوشه هاي آن سوخته باشد .
- وجود آب ليمو , جوهر ليمو و ليمو ترش در اطاق و در محلهاي غير معمول .
- پوکه هاي آمپول .
- افراد معتاد جهت مخفي کردن قرمزي چشم خود اغلب قطره هاي چشمي مثل نفازولين و بتامتازون همراه خوددارند .
- افراد معتاد به کراک جهت مصرف آن از دستشويي وحمام استفاده  ميکنند و چون کراک موقع مصرف بويي ندارد کسي متوجه آن نميشود . جالب توجه اينک خانواده مصرف کنندگان کراک متذکر اين نکته هستند که وقتي فردمصرف کننده در دستشويي يا حمام است مدام صداي فندک از اين مکانها به گوش ميرسد . اغلب آنها فندکي با کپسول بزرگ دارند که به هيچ وجه آنرا از خودجدا نميکنند .
علاوه بر اينها فردمعتاد معمولا دچار يبوست مزمن, تپش قلب , عفونتهاي پوستي , التهاب معده , بيماري کبدي ميشود . مسموميت داروئي ( اقدام به خودکشي و يا مسموميت اتفاقي ) و حوادث و تصادفات مکرر و همچنين علائم خاص روانپزشکي چون : تغيرات رفتاري , پرخاشگري , افسردگي, بي تفاوتي , ناتواني جنسي , توهم و ياهذيان , کاهش سطح هوشياري , مشکلات قانوني مکرر , انجام ندادن وظايف خانوادگي , افت کارکرد شغلي فرد و يا تغييرات شخصيتي و درخواست بي دليل يا بيش از حد براي تجويز داروهاي آرامبخش و مسکن همگي ما را در مورد نشانه هاي غير مستقيم فردمعتاد هوشيار ميکند .

تاثيرات افيون بر معتاداعتياد علاوه بر اثرات دروني، دگرگوني هايي نيز در روحيه ، اخلاق،‌شخصيت و ظاهر معتاد به وجود مي آورد كه در اينجا نمونه هايي از آنها آورده شده است، بيشتر به اين خاطر كه نزديكان معتاد به ويژه پدران و مادران به مجرد احساس بيماري اعتياد فرزند خويش ، تا اعتياد تارو پود بيمار را فرا نگرفته است ، او را از اين راه مرگبار باز داشته و به درمانش بپردازند .

- تمايل معتاد به كناره گيري از بستگان به ويژه پدر ومادر و خواهر و برادر و اشتياق وي به معاشرت با دوستان مشكوك جديدش افزايش ميابد . 
- ساعات خواب معتاد تغيير ميپذيرد ، وي شبانگاهان ديرتر ميخوابد و بامدادان ديرتر برميخيزد . 
- هزينه هاي فرعي فرد معتاد به صورت سرسام آوري بالا ميرو د و مكررا از خانواده خود درخواست پول براي هزينه هاي نامعلوم مينمايد .
- فرد درگير به اعتياد اغلب اطاق خواب خود را به روي بستگان خود ميبندد تا براي مدتي تغيير احوالش بر پدر و مادر پنهان بماند و به اعتياد وي آگاه نشوند . 
- رفت و آمد هاي ظاهرا بي مقصد و مشكوك فرزند معتاد افزايش ميابد . 
- فرد معتاد اغلب خواب آلود و افسرده ديده ميشود ،‌ لحظات شادابي چنين فردي زود گذر و دوران در خود فرو رفتنش طولاني ميشود . 
- فرد معتاد كمتر از دوران پيش از اعتياد به وضع  ظاهري و آرايش خود مي پردازد . 
- فرد معتاد از انجام كارهاي سنگين به ويژه ورزش گريزان خواهد بود .
- معتاد بيش از حد اعتدال به توالت ميرود و يا در آنجا ميماند . 
- فردي كه درگير اعتياد است اغلب پرگو و ياوه گو ميگردد . 
- فرد معتاد اشتياق عجيبي به دروغ گويي و دادن وعده هاي انجام ناپذير پيدا ميكند و مطلقا در بند ايفاي قول خود نخواهد بود . 
- استعمال داروهاي عصبي ، نيرو بخش و خواب آور افزايش ميابد و اطاق خواب بيمار انباشته از قرصهاي جور واجور است . 
- معتاد چنانچه دانش آموز و دانشجو باشد به كارهاي دبيرستان يا دانشكده بي تفاوت و بيعلاقه ميگردد و چنانچه كارمند و يا كارگر باشد و جوان كارش را از دست خواهد داد و از وقت شناسي وي خبري نخواهد بود . 
- رنگ معتاد به ويژه لبانش تغيير ميپذيرد و وزنش كاهش ميابد . 
- در انگشتان و وسايل اطاق خواب معتاد آثار سوختگي مشاهده ميشود . 
- در صورت تزريق ( زير پوستي ) نقطه هاي سياه يا آبي روي بازو ، ساق پا و حتي در پشت دستها ملاحظه ميشود . 
- در مراحل پيشرفته در صورت تزريق وريدي ، دملهاي جوش مانند در وريدهاي نزديك به سطح بدن ديده ميشود . 
- در معتادين كه ريتم خوابشان بهم خورده است پس از استعمال مفرط مواد حالت چرت زدن ملاحظه ميشود . 
- مردمك چشم فرد معتاد در صورت مصرف مواد مخدر ( افيوني ) منقبض شده و در صورت مصرف مواد محرك منبسط ميشود .

                     

روشهاي پيشگيري از اعتياد فرزندان ( سوء مصرف مواد )

مصرف مواد مخدر نه تنها باعث مي شود كه يك نوجوان عوارض شديد جسمي- روا ني را تحمل كند بلكه موجب مي شود تا وي توانايي ها ومهارتهاي طبيعي (مثل كارآيي استقلال پرورش اعتماد به نفس و تصميم گيري) را كه بايستي در طي دوره تكامل تا بزرگسالي كسب كند، به دست نياورد. بنابراين وي پس از مدتي به جاي دست و پنجه نرم كردن با مشكلات زندگي و ياد گرفتن چگونگي حل مسائل و مشكلاتش مي آموزد كه چگونه از مشكلات فراركند و در نتيجه رشد تكامل استقلال وكسب مهارتهاي زندگي در او متوقف مي شود. آمارها نشان مي دهد نوجواناني كه از سوي والدين آموزش داه مي شوند و مورد حمايت قرار ميگيرند 54 درصد كمتر مواد مصرف مي كنند . برخي مطالعات نشان داده است که دختران و پسران در صورتي كه از شرايط مطلوب خانوادگي بر خوردار باشند كمتر به سيگار و مصرف مواد غير مجاز روي مي آورند.
آيا هرگز به اين موضوع فکر کرده ايد که اگر از فرزندتان بپرسيد راجع به مصرف مواد و سيگار چه پيام هايي به آنان منتقل كرده ايد چه پاسخي مي دهند؟
 در اين مقاله قصد داريم تا شما را با راههاي عملي پيشگيري از اعتياد فرزندانتان آشنا كنيم .

از جمله روشهاي پيشگيري ايجاد ارتباط خوب وسازنده با فرزندان است.• راجع به ديدگاهها، اهداف، علايق و آرزوهاي فرزندانتان با او گفتگو كنيد. هرروز چند دقيقه را به او اختصاص داده ونظرش را راجع به موضوعات ساده جويا شويد.
• به او در يادگيري مهارتهاي حل مسئله كمك كنيد . اين مهارتها به او كمك ميكند تا در روبه رويي با مشكلات تحت تاثير فشار همسالان قرار نگيرد و براي حل مشكلات به مواد مخدر روي نياورد.
• به احساسات فرزندان احترام گذاشته و نسبت به صحبتهاي آنها علاقه نشان دهيد . به خاطر داشته باشيد آنچه براي بزرگسال جزئي و بي اهميت است، ممكن است براي نوجوان بسيار با اهميت باشد. پس اجازه دهيد فرزندتان، حرفهاي دلش را به طور كامل باز گو كند
• گفته هاي او را تفسير كرده وتوضيح دهيد. اين کار روشي است  كه نشان مي دهد شما به حرفهاي فرزندتان گوش داده و دركش كرديد.
• راجع به تصميمات خانوادگي از او نظر بخواهيد و به نظراتش علاقه نشان دهيد تا فرزندتان احساس راحتي بيشتري نمايد. زماني كه راجع به مسائل روزانه با فرزندتان گفتگو كنيد او هم در برابر مسائل جدي به شما روي آورده و نظر شمارا نيز جويا مي شود
• اجازه بروز احساسات را به نوجوانانتان بدهيد. نوجواني كه فرصت ابراز احساسات و افكار خود رادارد در مواجهه با فشار همسالان و ساير وسوسه ها برخورد بهتري داشته و راحت تر مقاومت مي كند.
• برخي فرزندان به خاطر حس كنجكاوي مواد مصرف مي كنند. لازم است والدين راجع به موادي كه ممكن است فرزندان با آنها مواجه شوند آشنايي داشته و با برقراري ارتباط مناسب با فرزندان آنها را از عواقب مصرف مواد آگاه سازند. آنچه در اين آگاه سازي مهم است اينست که فرزندان بايد بدانند مصرف مواد نه تنها بر روي خودشان تاثير دارد بلكه بر روي ارتباطشان با ديگران نيز ممكن است اثر منفي داشته باشد. كودكي كه قادر نيست تشخيص دهد كه مصرف مواد موجب تيرگي روابطش با معلم دوست پدر بزرگ و......شده است ممكن است فكر كند ديگران او را دوست ندارد.
• راجع به مصرف سيگار و مواد غير مجاز با فرزندان صحبت كنيد وبه درددل آنها گوش داده و اطلاعات لازم را در اختيارشان بگذاريد .آنان را با عواقب وپيامدهاي مصرف مواد آشنا سازيد. فرزندتان بايد بداند مصرف مواد نه تنها بر روي خودشان تاثير دارد بلكه برروي ارتباطشان با ديگران نيز اثر منفي دارد .
• در مورد الگوهاي رفتاري بد مرتبط با مواد با فرزندتان صحبت كنيد و عواقب آن را برايش تشريح كنيد.
• در باره اميدها و انتظاراتي كه از او داريد و مزاياي پاك بودن از مصرف مواد با او صحبت كرده و به پاسخ هايش گوش دهيد .

در زندگي فرزندان مشاركت داشته باشيد.• حداقل روزي 15 دقيقه را صرف فعاليتهاي مورد دلخواه او از جمله: خواندن كتاب مورد علاقه وي؛ شركت در بازي مورد علاقه وي؛ گفتگو در مورد موضوع مورد علاقه او و.....
• حداقل هفته اي يكبار فعاليتهاي خاص را به همراه او انجام دهيد. از جمله پياده روي؛ بازي شطرنج؛ رفتن به پارك؛ تماشاي بر نامه هاي تلويزيوني با هم و......
• فعاليتها و رفتارهاي خوب ومناسب فرزندانتان را تشخيص داده و مورد تعريف وتشويق و تمجيد قرار دهيد. مثلا اگر فرزندتان در يك رشته ورزشي مشغول به فعاليت است در بازيها و تمرينات اوشركت كرده و او را تشويق نماييد. رفتارهاي او از قبيل بيدار شدن به موقع؛ اتمام تكاليف درسي؛ مرتب كردن اتاق و. . . را تعريف وتمجيد كنيد.
• اگر در جريان مسايل زندگي فرزندانتان باشيد مي توانيد مواقعي را كه تحت فشار رواني است؛ تشخيص دهيد.
• برخي نوجوانان براي كنار آمدن با مشكلات زندگي و در شرايط استرس زا به مصرف سيگار و مواد غير مجاز روي مي آورند و از اين طريق موجب تسلي و فراموش نمودن مشكلات خود مي شوند. برخي به منظور خطر کردن؛ عصيان و اعتراض مواد را مصرف مي كنند. شما مي توا نيد به فرزندتان كمك كنيد تا روشهاي سالم خطر كردن مثل شركت در يك مسابقه ورزشي را برگزيند. اگر فرزندان بسوي تصميمات سالم هدايت نشوند ممكن است فكركنند براي ارضاي ميل خطرجويي خود مجازند سيگار ومواد مخدر را امتحان كنند.

قوانين و معيارهاي خانواده را به طور مستمر بيان كرده و بر اجراي آن تاكيد كنيد.• براي حفظ آرامش و ثبات در خانواده با مشورت و همکاري تمامي اعضاء خانواده خصوصا نوجوانانتان قوانين مشخصي را تدوين نموده و براي اجرا يا تخطي از آن نيز تشويقات و تنبيهات مشخصي را تعيين نمائيد.
• راجع به انتظارات خانواده گفتگو نموده و به فرزندتان تفهيم كنيد ناديده گرفتن انتظارات خانواده چه عواقبي در بردارد.
• در صورت عدم اعمال قوانين از سوي نوجوان عواقبي را  كه در نظر گرفته ايد با قاطعيت و بدون خشونت؛ اعمال كنيد. هنگام رعايت قوانين از فرزندتان قدرداني كنيد. شما با اين کار باعث افزايش اعتماد به نفس او مي گرديد.
• به فرزندتان قاعده ((هر گاه –  سپس))را بياموزيد مثلا هرگاه تكاليفت را انجام دادي سپس مي تواني تلويزيون تماشا كني .

الگوي مناسبي براي فرزندتان باشيد.
• خود را درگير مصرف مواد غير مجاز وناسالم نكنيد. گفته و عملتان يكسان باشد تاثير عمل شما بيشتر از گفته هايتان خواهد بود. فرزندان در هر مقطع سني تحت تاثير رفتار بزرگسالان قرار گرفته و از بزرگسالان تقليد مي كنند . فرزندانتان را درگير مصرف سيگار و مواد خود از جمله تقاضاي آوردن زير سيگاري يا خريد سيگار نكنيد.

به فرزندان بياموزيد تا دوستان خود را عاقلانه انتخاب كنند• عامل مهمي كه باعث مي شود نوجوان تحت تاثير همسالان مواد مصرف كند نياز به پذيرش از سوي همسالان است. با اين حال اگر در طي سنين اوليه زندگي رابطه اي قوي و مستحكم با فرزندان بر قرار كرده باشيد تاثير والدين بر رفتارهاي نوجوانان همچنان باقي خواهد ماند .
• قويترين انگيزه نوجوانان براي دوري از مصرف مواد در برابر تعارف ديگران اين است كه بدانند والدينشان با مصرف مواد مخالفند و در صورت مصرف از آنان مايوس ودلسرد مي شوند. به طور واضح به فرزندتان بفهمانيد كه نمي خواهيد سيگار ومواد غير مجاز مصرف كنند.

بر فعاليتهاي فرزندان نظارت داشته باشيد• با دوستان فرزندتان رابطه بر قرار كرده و با والدينشان در ارتباط باشيد.
• هنگام خروج فرزندتان از منزل مطمئن شويد كجا مي رود با چه كسي ملاقات دارد و چه مي خواهد انجام دهد و در بيرون از منزل با او در تماس بوده و حال او را جويا شويد.
•  زمينه اي جهت شركت فرزندتان در فعاليتهاي سالم ولذت بخش فراهم سازيد .

وقتی که فردی مواد مصرف می کند و نسبت به آن وابسته شده و اعتياد پيدا می کند در واقع بدن و روان تحت تاثير ماده قرار می گيرد . در اثر مصرف مواد گيرنده هايی برای جذب مواد در سلولهای بدن و مغز ايجاد می شود که اگر مواد به آنها نرسد ما دچار عوارض قطع مواد مثل خماری و درد بدن و تعريق و بی قراری و هوس شديدو ... می شويم

مرحله اول درمان يعنی سم زدايی:
برای اين است که مواد را از بدن پاک کنيم و گيرنده ها  را بوسيله داروهايی بپوشانيم که علائم ناراحت کننده بروز نکند . هر چه دوره ترک طولانی تر شود گيرنده های ايجاد شده تدريجی تعدادشان کم شده و غير فعال می شوند. آن وقت فردی که مواد مصرف می کرد به فرد عادی تبديل می شود و اين شايد زمانی بمدت يک سال نياز داشته باشد . به دليل اين تغييرات بيمار برای ادامه ترک خود نياز به حمايت های مختلف دارد تا بتواند از خودمراقبت کند.

مرحله دوم درمان يعنی رواندرمانی:
جهت يادگيری تسلط بر حالات روانی مختلف مانند اظطراب و افسردگی و هوس .
آموزش مهارت های اجتماعی : اکثر افراد مبتلا به مصرف مواد دچار ارتباط نامناسب با جامعه و اطرافيان هستند اکثرا در پافشاری روی عقايد و دفاع از حقوق خود دچار ضعف هستند . کاری راکه می دانندصحيح نيست براحتی با پيشنهاد و اصرار ديگران انجام می دهند . و اين يکی از دلايل بازگشت اعتياد است .
 آموزش خانواده: اکثر بيماران در روابط خود با خانواده دچار مشکل هستند و خانواده ها نمی دانند که برای کمک به آنها بايد چگونه رفتار کنند .
گروه درمانی :در بررسی شخصيت افرادی که مواد مصرف می کنند مشخص می شود تمايلات گروه گرايانه آنها زياد است. به همين دليل جذب دوستانشان می گردند و در بين دوستان خود احساس امنيت بيشتری می کنند. بعد از ترک مواد احساس تنهايی و جدايي از دوستانی که مواد مصرف می کردند آنها را آزار می دهد . گروه درمانی می تواند موجبات جايگزينی دوستان جديد و سالم را برای آنها فراهم آورد. اصولا آموزش رفتارهای اجتماعی مناسب در گروه بهتر صورت می گيرد .. شرکت در گروه ها باعث می شود احساسات انسان دوستانه کمک به همنوع در افراد بيدار شود . و درکنارآن تشکيل گروه های خود ياری ايجاد تحول شخصيتی و روانی برای افراد تحت درمان نمايد .پس اين نکته قابل توجه است که ما برای رسيدگی به سلامت راه طولانی در پيش داريم و سم زدايي فقط گام اول اين مسير است.

کلينيک آتيه نو, با فراهم کردن اين امکانات و جذب روانشناسان و مددکاران با تجربه برای 6 ماه بيمار برنامه ريزی کرده و اميد وار است با همکاری شما مراجع محترم ميزان بازگشت بيماری را به حداقل برسانيم

نویسنده دکتر عبدالهی ثانی

واحد تخصصی درمان شيشه " به روش ماتريكس" در مرکز بستری حیات نو از ابتدای سال جاری افتتاح گرديده است.متن كامل خبر

در حال حاضر ۳ نفر از درمانگران؛ دوره هاي آموزشي درمان ماتريكس را به پايان رسانده اند و به ارايه خدمات درماني به روش ماتريكس مشغول هستند.
خانم دكتر نريماني(روانپزشك) و خانم اسماعيلي(روانشناس) و خانم هدايتي(روانشناس)
روش درماني اين مركز مبتني بر شيوه مداخله روانشناختي ماتريکس است که توسط محققان دانشگاه UCLA آمريکا به دنياي پزشکي معرفي شده و توسط اساتيد مرکز ملي مطالعات اعتياد ايران وابسته به دانشگاه علوم پزشکی تهران مطابق با زمينه های فرهنگي و اجتماعي کشورمان تحولاتی یافته است.